Hanoi's Red River Development Plan: Balancing Urbanization with Resident Relocation and Cultural Heritage

Nguồn hình ảnh, Getty Images Phương án điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng 1/5.000 để phục vụ Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cho thấy Hà Nội muốn phát triển các tòa nhà cao tầng, phổ biến 30-45 tầng, với điểm nhấn là tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng. Đề xuất này sẽ được lấy ý kiến cơ quan, chuyên gia và người dân trong 20 ngày, tính từ hôm 7/9. Đồ án không áp dụng chính sách giải tỏa toàn bộ đối với 279.525 người dân cùng 123 di tích lịch sử - văn hóa hiện hữu. Thay vào đó, thành phố phân loại các khu dân cư thành ba nhóm căn cứ theo yêu cầu an toàn thoát lũ, hạ tầng giao thông và bảo tồn cảnh quan. Các làng xóm không thuộc diện di dời triệt để mà tùy thuộc ranh giới thu hồi đất chính thức của từng dự án thành phần. Theo điều chỉnh này, thành phố dự kiến di dời toàn bộ hoặc một phần các làng Bắc Cầu ở phường Bồ Đề và cụm làng Võng La-Hải Bối ở các xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh. Năm 2023, đa số người dân ở Bắc Cầu từng bày tỏ sự không đồng tình và cho rằng thiếu tính thực tế đối với chủ trương di dời theo quy định 429/2023 của Chính phủ về quy hoạch phòng chống lũ hệ thống sông Hồng. Việc bắt hàng ngàn hộ phải từ bỏ không gian mà họ đã sinh sống ổn định, hạ tầng hiện đại đã bị người dân ở đây coi là giải pháp chưa sát thực tiễn tự nhiên và văn hóa bản địa. End of Đọc nhiều nhất Người cao tuổi trong làng còn nhấn mạnh đây là vùng đất lịch sử lâu đời có hàng chục dòng họ gắn bó, sở hữu nhiều di tích, đình, chùa đã được xếp hạng. Liên quan đến điều chỉnh quy hoạch sông Hồng, Hà Nội cũng đề xuất tiến hành tái thiết 2 cụm làng khác là Nhật Tân-Tứ Liên và Thống Nhất để hình thành khu vực "phòng khách đô thị" - tức không gian công cộng mở, cảnh quan trọng điểm - phía ngoài đê hữu sông Hồng. Nhóm thứ ba gồm 8 cụm làng lâu đời, chẳng hạn như Bát Tràng, Văn Đức, Thúy Lĩnh, Yên Mỹ... được giữ lại, cải tạo có chọn lọc nhằm bảo tồn cấu trúc làng nghề và di sản văn hóa. Tiến sĩ, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nhận định do tính chất phức tạp và liên quan đến nhiều ngành, đồ án này không chỉ đòi hỏi cơ sở pháp lý và khoa học, mà quan trọng hơn là phải chứng minh được tính khả thi và có đánh giá tác động chi tiết khi thực thi, theo báo Văn Hóa. Về phương án tái định cư, thành phố ưu tiên bố trí tại chỗ ngay trên địa bàn xã, phường hiện tại hoặc chuyển dịch vào phía trong đê để bảo đảm sinh kế và sự liên kết cộng đồng. Trong trường hợp không đủ quỹ đất địa phương, người dân được xếp vào các khu vực lân cận hoặc các khu đô thị đa mục tiêu. Việc tiến hành quy hoạch diễn ra trong bối cảnh Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi có thể được Quốc hội thông qua trong kỳ họp thứ hai, bắt đầu từ tháng 10/2026. Dự thảo này đề xuất việc "cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với một số dự án đặc thù để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, sớm đưa đất vào sử dụng". Luật hiện hành, vốn được thể hiện trong định hướng của đồ án quy hoạch, quy định công tác giải phóng mặt bằng chỉ áp dụng đối với người dân sau khi đã bố trí xong nơi ở mới. Phạm vi giải tỏa chính xác cùng phương án bồi thường chi tiết dự kiến được công bố ở các bước phê duyệt dự án cụ thể tiếp theo. Bên cạnh mảng nhà ở, dự án dự kiến phải di dời khoảng 109.000 ngôi mộ. Cũng theo bản điều chỉnh, người dân có đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đủ điều kiện thu hồi sẽ được bồi thường bằng tiền gấp đôi mức giá quy định. Tuy vậy, giá đất trên thị trường thường có giá cao gấp nhiều lần so với bảng giá mà nhà nước công bố. Dù đồ án nhấn mạnh việc bảo tồn 123 di tích lịch sử, văn hóa, các chuyên gia cũng quan ngại về các giá trị phi vật thể của các làng ven sông – nơi lưu giữ ký ức nền văn minh sông nước Bắc Bộ thông qua truyền thống làng nghề, lễ hội, tín ngưỡng, cùng tri thức bản địa hình thành qua nhiều thế kỷ thích ứng với lũ lụt. Hệ thống làng bãi bồi sông Hồng được đánh giá là dạng di sản đô thị sống hiếm hoi trong bối cảnh nhiều siêu đô thị châu Á đã xóa sổ các làng cổ ven sông khi hiện đại hóa. Theo điều chỉnh quy hoạch, chiều cao công trình tại đây phổ biến từ 30 đến 45 tầng, ngoại trừ các làng xóm truyền thống giữ độ cao 3 tầng. Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai trên quy mô khoảng 11.418ha, bao gồm 18 dự án thành phần với các hạng mục chính như trục đại lộ cảnh quan, công viên cảnh quan và vui chơi giải trí, các khu phát triển đô thị, diện tích mặt nước, đất hạ tầng kỹ thuật cùng các loại đất chức năng khác. Dự án trải dài 40km từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở qua 16 xã, phường, với quy mô dân số dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Tổng mức đầu tư của dự án ước tính khoảng 736.963 tỷ đồng, được thực hiện theo hình thức hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), và nhà nước sẽ thanh toán bằng quỹ đất, với lộ trình hoàn thành toàn bộ vào năm 2038. Đơn vị đảm nhận vai trò nhà đầu tư dự án là Liên danh Công ty cổ phần Địa ốc Đại Quang Minh, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải và Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát. Dự án đã chính thức được khởi công vào ngày 19/12/2025, với việc xây dựng công viên công cộng tại phường Phú Thượng. © 2026 BBC. BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang ngoài. Tìm hiểu cách chúng tôi tiếp cận việc dẫn tới trang ngoài