အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ ရွေးချယ်မှု – လိပ်ခဲတည်းလည်းမှ မြန်မာ့ဖက်ဒရယ် ၁ ခေတ်ဆန်းရေးသို့

စိုင်းဝမ်ဆိုင်း

ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေးဦးဆောင်ကောင်စီ( (SCEF) တို့အကြား ကြာမြင့်စွာ မျှော်လင့်ထားခဲ့သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသည် နောက်ဆုံး၌ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်သူများအကြား စိတ်လှုပ်ရှားတက်ကြွမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့ တွေ့ဆုံမှု၏ မတိုင်မီရက်များတွင် SCEF သည် ပအိုဝ်း နှင့် မွန် တော်လှန်ရေးတပ် ဖွဲ့များ၊ နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် နွေဦးတော် လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA)၊ ထို့ပြင် စစ်ကိုင်း၊ မကွေးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတို့၏ ဖက်ဒရယ်ယူနစ် လွှတ်တော်များနှင့် အစိုးရများနှင့်လည်း သီးခြားစီ ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စုစုပေါင်းအားဖြင့် SCEF သည် ရှစ်ရက်တာကာလအတွင်း အဖွဲ့အစည်း ၁၁ ခုနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသော မြန်မာနှစ်နိုင်ငံ

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၏ နေဝင်ချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခင်းအကျင်းသည် ပြတ်သားသော အနိုင်ရရှိသူအ ဖြစ်မဟုတ်ဘဲ နက်ရှိုင်း၍ အန္တရာယ်များသော အက်ကြောင်းကြီးဖြင့် ထင်ဟပ်နေသည်။ နိုင်ငံသည် ရပ်တန့်နေ သော အခြေအနေ၌ ရှိနေပြီး စစ်အုပ်စုက မြို့တော်နှင့် မြို့ကြီးများကို ထိန်းချုပ်ထားကာ တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက ကျယ်ပြန့်သော ကျေးလက်တောရွာများနှင့် နယ်စပ်ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် လိပ် ခဲတည်းလည်း အခြေအနေတွင် ပိတ်မိနေသည်။ ယင်းသည်စစ်ရေးအရ အကန့်အသတ်ဖြစ်ရုံမျှ မကသေး ပြန်လည်စေ့စပ်၍မရနိုင်သော နိုင်ငံရေးမျှော်မှန်းချက်နှစ်ခု၏ ထိတွေ့မိမှုလည်းဖြစ်သည်။ တဖက်တွင် မင်းအောင်လှိုင်၏ စစ်အစိုးရသည် အမည်ခံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှ တဆင့် တရားဝင်မှုအယောင်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ အခြားတဖက်တွင်မူ ပြည်သူများ၏ဆန္ဒကို အခြေခံ၍ စစ်မှန်သော အစားထိုးအစိုးရတရပ်ကို လျှင်မြန်စွာ စုစည်းနေသည့် SCEF ဦးဆောင်ကော်မတီ ဦးဆောင်သော ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု ရှိနေသည်။ လာမည့်လ များသည် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ထာဝရ အာဏာရှင်စနစ်အတွင်းသို့ ပိုမိုကျဆင်းသွားမည်လား သို့မဟုတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်ထောင်စုအဖြစ်ပေါ်ထွက်လာမည်လားဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ် သည်။

စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင် ညီညွတ်ရေး

စစ်အုပ်စု၏ မဟာဗျူဟာသည် အကြမ်းဖက်အင်အားသုံးမှုမှသည် “ရက် ၁၀၀ ငြိမ်းချမ်းရေး စီမံချက်” ဟုလူသိများသော ဆန်းသစ်သည့် သံတမန်ရေး ကစားကွက်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ဤစီမံချက်သည် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁၂ ဖွဲ့ခန့်ပါဝင်သော ကျယ်ပြန့်သည့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို စုစည်းခြင်းဖြင့် အမျိုးသားပြန် လည်သင့်မြတ်ရေး အတုအယောင်ကို ဖန်တီးရန် စနစ်တကျ ရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စာရင်းတွင် တနိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ဖူးသည့် တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း ခုနစ်ဖွဲ့ဖြစ်သော “7 EAO Alliance” အပြင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA – ကိုးကန့်)၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ် (NDAA – မိုင်းလား)၊ တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ် (TNLA)၊ ရှမ်းပြည် တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) နှင့် ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ် (UWSA) ကဲ့သို့သော မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ရှိ တရုတ် ကျောထောက်နောက်ခံပြု လက်နက်ကိုင်များ၊ ထို့ပြင် ရှမ်းနီအမျိုးသားများ တပ်မတော် (SNA) နှင့် နယ်ခြား စောင့်တပ် (BGF) ကဲ့သို့သော စစ်အုပ်စု၏ လက်ဝေခံအင်အားစုများပါဝင်သည်။ ဤကွဲပြားသောအဖွဲ့များ ကို ဆွေးနွေးပွဲဝိုင်းသို့ ဆွဲသွင်းခြင်းဖြင့် စစ်အုပ်စုသည် မိမိကိုယ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းထံ ငြိမ်းချမ်းရေး၏ တခုတည်းသော အကောင်အထည်ဖော်သူအဖြစ် ပြသရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

ဤကစားကွက်၏ နောက်ကွယ်မှ ယုတ္တိဗေဒမှာ ရှင်းလင်းမြင်သာပါသည်။ စစ်အုပ်စုသည် အစဉ်အလာ တိုင်းရင်းသားတပ်မတော်များပါဝင်မှုကိုအသုံးချ၍ “အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး” ရရှိပြီဟု ကြွေးကြော် ကာအမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် SCEF တို့၏နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍကိုအားပျော့သွားစေရန်ကြိုး ပမ်းနေသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပြတ်သားသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများကို ဆက်လက် ပိတ်ဆို့ပေးနေသည့် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့၏ သံတမန်ရေးရာ အကာအကွယ်ဖြင့် စစ်အုပ်စုသည်ဤပြည်တွင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုမှုရရှိရန် အသုံးချနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်နေသည်။ ၎င်းတို့ သည် ပဋိပက္ခကို ငြီးငွေ့နေသော ကမ္ဘာကြီးက ဤဖန်တီးထားသည့် “ငြိမ်းချမ်းရေး” ကို ပကတိအခြေအနေ အဖြစ် လက်ခံလိုက်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်ဖြစ်စေကာ စစ်တပ်ကြီးစိုးမှုကို ရေရှည်တည် တံ့စေသည့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အသက်သွင်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်ထားရှိထားသည်။

ပြည်သူတို့၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်

စစ်အုပ်စု၏ အထက်မှအောက်သို့ အတင်းအကျပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခိုင်းမှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် SCEF သည် အောက်ခြေမှအထက်သို့ တက်လှမ်းသော နိုင်ငံရေးတော်လှန်ရေးကိုလုပ်ဆောင်နေသည်။ ပြင်ပ အင်အားကြီးများ၏ အထောက်အပံ့ကို အားကိုးနေရသည့် စစ်အုပ်စုနှင့်မတူဘဲ SCEF သည် မိမိ၏အင် အားကို ပြည်သူထံမှသာ စုစည်းရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ကမကထပြုမှုမပါရှိဘဲ မိမိ တို့၏ ဒီမိုကရက်တစ်စနစ်ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် လမ်းမများပေါ်နှင့်လယ်ကွင်းများအတွင်း ထွက်ရှိတောင်း ဆိုနေကြသော သန်းပေါင်းများစွာသော ပြည်သူတို့၏ မျှော်လင့်ချက်များဖြင့် မောင်းနှင်နေသည့် လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီကSCEF ၏သံတမန်ရေးရာထိုးစစ်မှာ အလွန်ပင် သတိပြုဖွယ်ကောင်းသည်။ ရှစ်ရက် တာ ကာလအတွင်း ကော်မတီသည်ကွဲပြားသောလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁၁ ဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ပြီး လက်ရှိပင်မ အဖွဲ့များဖြစ်ကြသော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော် မတီ (CRPH)၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)၊ ကချင် လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (KIO) နှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) တို့ထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာမိတ် အဖွဲ့ကို တည်ဆောက်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ဤနိုင်ငံရေး စုစည်းမှုတွင် အရေးပါဆုံးသော တိုးတက်မှုမှာ SCEF နှင့် အာရက္ခတပ်တော်တို့အကြား လူသိရှင် ကြား ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အွန်လိုင်းတွေ့ဆုံပွဲဖြစ်သည်။ ယခင်က သီးခြားလွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားခဲ့သော အင်အား ကြီး အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ယခုအခါ SCEF နှင့် ပူးပေါင်းလာသည့်အတွက် ဤတွေ့ဆုံမှုသည် မဟာ ဗျူဟာမြောက် အခရာကျမှုတခု ဖြစ်လာသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် အဓိကလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အားလုံးက မိမိ ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံချက်ကိုထောက်ခံသည်ဟု စစ်အုပ်စုကကြွေးကြော်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ကို ထိရောက်စွာ ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ မဟာမိတ်အဖွဲ့သို့ မပါဝင်ရသေးသော အဖွဲ့များ၏ ထောက်ခံမှုကို တက်ကြွစွာ တောင်းခံခြင်းဖြင့် SCEF သည် နေပြည်တော်ရှိ စစ်အုပ်စုကို အစားထိုးနိုင်သည့် အင်အားကြီး နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး အဖွဲ့အစည်းကို တည်ဆောက်နေသည်။ အရှိန်အဟုန်သည် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သော တိုက်ပွဲတခုတည်း ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ပြန့်ကျဲနေသော အတိုက်အခံများကို ညီညွတ်သော၊ တရားဝင်သော အနာဂတ်အစိုးရ အ ဖြစ် စုစည်းရန် မနားတမ်း ကြိုးပမ်းမှုများမှတဆင့် ပြောင်းလဲလာနေသည်။

ဒေသတွင်း သံတမန်ရေးရာ အကျပ်အတည်း

ဤအက်ကြောင်း၏ ဇာတ်လမ်းသည် အာဆီယံအတွင်းအပြင်းထန်ဆုံးရိုက်ခတ်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာ့အကျပ် အတည်းကိုဖြေရှင်းရန် အဓိက အခင်းအကျင်းဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းသည် ယခုအခါ စစ်အုပ်စု၏ ရှင်သန်ရေးမဟာဗျူဟာတိုက်ကွင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် အာဆီယံအတွင်းရှိ သဘောထား ကွဲလွဲမှုများကို တက်ကြွစွာအသုံးချနေပြီး ဘုံသဘောတူညီ ငါး ချက်ကိုငြင်းပယ်ကာ ဒီမိုကရက်တစ် မူဝါဒများ ထက် တည်ငြိမ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုကို ဦးစားပေးသည့် အဖွဲ့ဝင်များကို စည်းရုံးလျက်ရှိသည်။ ယင်းသည် စိုးရိမ်ဖွယ်သဘောထားကွဲလွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အချို့နိုင်ငံများက စစ်အုပ်စု၏ ၂၀၂၆ အရပ်သားတပိုင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို အသိအမှတ်ပြုရန်လိုလားနေပုံရပြီး အချို့ကမူဘုံသဘောတူညီချက်၏မှေးမှိန်လာသောမူဝါဒများကို ဆက် လက်ဖက်တွယ်ထားကြသည်။

ဤပြည်တွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုသည် စစ်အုပ်စု ရှင်သန်ရေးအတွက် အတိအကျ လိုအပ်နေသော အရာဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အာဆီယံအနေဖြင့် စစ်အုပ်စု၏ ၁၂ ဖွဲ့ပါ မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပါက အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲကို သံသယရှိသွားစေမည်ဖြစ်သည်။ စစ်အုပ်စုသည် အာဆီယံ၏ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြေရှင်းလိုသောဆန္ဒက ဒီမိုကရက်တစ်စံနှုန်းများအပေါ် ကတိကဝတ်ပြုမှုကို လွှမ်းမိုးသွားလိမ့်မည်ဟု လောင်းကြေးထပ်ထားသည်။ သို့သော် ဤလောင်းကြေးသည် စစ်အုပ်စု၏